Allah'ın Cemal, Cemil sıfatları ile Cud ve Seha kavramları

İnsanoğlu, Yaratıcı’nın sıfatlarını kavramaya çalışırken kelimelerin rehberliğine ihtiyaç duyar. Kâinat kitabında Cenâb-ı Hakk’ın tecellileri temelde iki ana pencereden seyredilir: O’nun azamet ve haşmetini yansıtan “Celâl” ve sonsuz merhametini, zarafetini sergileyen “Cemâl”.

Bir Şemsiye Kavram Olarak "Cemal" Özünde kusursuz bir güzelliği barındıran "Cemal", aynı zamanda Allah’ın "Cemîl" isminin de köküdür. Yaratıcı’nın cemâlî isimleri o kadar engin bir mana dünyasına sahiptir ki; O’nun varlıklara şefkatini (Rahmân, Rahîm), rızık verişini (Rezzak), hayat bahşedişini (Muhyi), kâinatı süsleyişini (Müzeyyin) ve kullarının kusurlarını şifa ile örtüşünü (Şafi, Gaffar, Settar, Latîf, Kerim) tek bir kelimede özetler. "Cemal" kelimesi zikredildiğinde, ruhumuzda bu nurlu ve merhamet dolu isimlerin tamamı aynı anda yankı bulur.

Vermek ve İhsan Etmek: Cûd ve Sehâ Arasındaki İnce Çizgi İlahî ikramın doğasına indiğimizde karşımıza birbirine çok benzeyen iki kavram çıkar: Cûd ve Sehâ. Yüzeysel bir bakışla her ikisi de "cömertlik ve el açıklığı" olarak tercüme edilebilir. Ancak mananın derinliklerine daldığımızda, aralarındaki o muazzam edep ve çap farkını görürüz.

İslam literatüründe Allah için sıklıkla Cevvâd (Cûd sahibi) ismi kullanılırken, Sahî (Sehâvet sahibi) isminin pek anılmaması tesadüf değildir.

Sonsuzluğun İki Yüzü: Sermedî ve Ebedî Kelimelerin dünyasındaki bu edebi zenginlik, sıfatların sonsuzluğunu tarif ederken de karşımıza çıkar. Allah'ın güzelliği (Cemal) için "sermedî", kusursuzluğu (Kemal) için ise "ebedî" tabirlerinin kullanılması, aralarında bir mana ayrılığı olduğundan değil, tamamen üsluptaki tekrardan kaçınma zarafetinden kaynaklanır.

Zira Cenâb-ı Hakk’ın tüm sıfatları zamanın ötesindedir. Sermedî kavramı, hem başlangıcı olmayan (ezelî) hem de sonu olmayan (ebedî) manasını tek başına sırtlar. Zamanın iki ucunu birleştiren bir sonsuzluk halidir. Dolayısıyla kelimeler birbirinin yerine rahatlıkla geçebilir; O’nun kemali ne kadar sermedî ise, cemali de bir o kadar ebedîdir. Değişen sadece harflerdir, işaret ettikleri mutlak sonsuzluk hakikati ise hep aynı kalır.